Bliksem- en overspanningsbeveiliging voor PV-installaties, accu-opslag en warmtepompen
Blikseminslag en overspanning zijn één van de grootste risico’s voor PV-installaties, accu-opslag en omvormers.
Niet zozeer door directe inslag, maar vooral door inductiespanning en netoverspanningen.
In de praktijk gaat het hier vaak mis:
-
Verkeerde SPD’s
-
Op de verkeerde plek
-
Of helemaal niet toegepast
Met als gevolg: Scope 12-afkeur, schade of uitval van installaties.
Shesolar helpt bij het juist ontwerpen en toepassen van overspanningsbeveiliging, conform NEN 1010 en NEN 62305.
Overspanningsbeveiliging aan de DC-zijde
(PV-stringzijde)
Aan de DC-zijde van PV-installaties (tussen panelen en omvormer) is overspanningsbeveiliging in de meeste gevallen verplicht.
In de praktijk betekent dit:
-
SPD’s worden geplaatst in:
-
Stringboxen
-
Of direct bij de omvormer (indien technisch toegestaan)
-
-
Deze SPD’s beschermen tegen:
-
Inductiespanning door bliksem in de omgeving
-
Schakelpieken in lange DC-kabeltrajecten
-
Belangrijk:
-
Bij gebouwen met bliksembeveiliging (LPS):
-
➜ Type 1+2 SPD’s zijn verplicht aan de DC-zijde
-
-
Bij gebouwen zonder LPS:
-
➜ Meestal Type 2 SPD’s aan de DC-zijde
-
Veel Scope 12-afkeur ontstaat door:
-
Verkeerd type SPD
-
Verkeerde plaatsing
-
Of ontbrekende stringbeveiliging
Overspanningsbeveiliging aan de AC-zijde (netzijde)
Aan de AC-zijde (tussen omvormer, verdeelinrichting en net) is overspanningsbeveiliging minstens zo belangrijk.
Waar moeten SPD’s geplaatst worden?
-
In:
-
Hoofdverdeler
-
Onderverdelers
-
En soms extra dicht bij kritische apparatuur (omvormers, accu’s, EMS-systemen)
-
In de praktijk geldt:
-
Meestal worden hier:
-
Type 2 SPD’s toegepast
-
Eventueel aangevuld met Type 3 bij gevoelige elektronica
-
Koptekst 2
“Er zit toch al beveiliging in de omvormer?”
Klopt. Vrijwel alle omvormers bevatten interne overspanningsbeveiliging.
Maar:
-
Dit is vrijwel altijd:
-
Type 2 of Type 3
-
-
En bedoeld als:
-
Fijnbeveiliging
-
Niet als primaire bliksembeveiliging
-
❌ Een omvormer bevat geen Type 1 SPD!
En dat is logisch:
Een directe blikseminslag overleeft geen enkele omvormer.
➡️ Daarom moet de echte beveiliging in de installatie zitten, niet in het apparaat.
Wanneer is Type 1 verplicht?
Volgens NEN 1010 en NEN 62305 geldt:
Bij een gebouw met bliksembeveiliging (LPS):
-
➜ Type 1 SPD is verplicht aan de AC-zijde
-
➜ En meestal ook aan de DC-zijde
Bij een gebouw zonder LPS:
-
➜ Meestal volstaat Type 2, afhankelijk van:
-
Kabellengtes
-
Risicoklasse
-
Gebouwfunctie
-
Accu-opslag en
warmtepompen
Bij:
-
Batterijsystemen
-
Warmtepompen
-
EMS-systemen
Geldt hetzelfde principe:
Hoe meer elektronica, hoe gevoeliger voor overspanning.
In de praktijk zien we hier steeds vaker:
-
Extra SPD’s in onderverdelers
-
Extra fijnbeveiliging (Type 2 + Type 3 combinaties)
Waarom dit zo vaak fout gaat
in Scope 12
Omdat:
-
Niemand het totale ontwerp overziet
-
DC en AC los van elkaar bekeken worden
-
LPS, aarding en SPD’s niet als één systeem worden gezien
Gevolg:
-
Afkeur
-
Discussies met inspecteurs
-
Achteraf dure aanpassingen